Eisteddfod Penybont ar Ogwr, Taf ac Elái 2017

gan Stephen Mason, Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod yr Urdd 2018

I’r rhai sy’ ddim o ddiddordeb mewn gwrando ar hen wleidyddion yn mwydro a phobl enwog yn hybu eu llyfrau diflas fformiwläig diweddara’, mae hanner tymor y Sulgwyn yn golygu un peth ac un peth yn unig; Eisteddfod yr Urdd. Gŵyl Ieuenctid Fwyaf Ewrop. Hysybyseb orau’r Gymraeg. Dathliad celf, canu a cherdd. Cyfarfod y Cymry bychain. Hwyl a sbri a hufen iâ.

Ond eleni, wrth deithio ar hyd yr M4 yn y bore bach tuag at Goleg Pencoed, roedd mwy o gyffro yn fy mron nag arfer wrth i mi feddwl am y ffaith mai ar faes y Sioe yn Llanelwedd fydd yr Eisteddfod yn dod nesaf yn 2018. Wrth gyrraedd y maes parcio a mynd ar y bws wennol i’r maes, yr unig beth oedd yn mynd drwy fy meddwl oedd ‘Sut bydd y profiad hwn yn 2018?’

Ers yr Eisteddfod Ranbarthol ym mis Mawrth roedd y cyffro wedi pentyrru. Roedd y nifer yn cystadlu yn yr Eisteddfod yn Ysgol Uwchradd Aberhonddu yn uwch na slawer dydd ac roedd y safon yn anhygoel. Diolch yn fawr iawn i Rhiannon Walker, ein Swyddog datblygu llawn amser, am ei gwaith ac athrawon a rheini brwd y fro wrth helpu cyflawni hyn.

Roedd hi’n fraint cefnogi disgyblion Brycheiniog a Maesyfed yn ystod wythnos yr Eisteddfod ym Mhenybont. Roedd bob plentyn welais i yn glod i’r rhanbarth. Dyma restr o rai ohonynt:

 Dydd Llun

  • Dawnsio Gwerin (dan 10): Ysgol y Bannau
  • CogUrdd Bl.4-6: Sioned Harris, Ysgol Trefonnen
  • Llefaru Unigol Bl.3 a 4: Caitlin Hurst, Ysgol Trefonnen
  • Trydydd Safle: Unawd Piano Bl. 6 ac iau: Eleri Davies, Ysgol Gynradd Rhaeadr
  • Unawd Bl. 5 & 6: Cadi Haf Ennis-Mason, Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt
  • Unawd Offer Taro Bl.6 ac iau: Edie Leafe, Ysgol Trefonnen

Dydd Mawrth

  • Cerddorfa Ysgol y Bannau
  • Grŵp Llefaru
  • Unawd Alaw Werin: Willow Irwin, Ysgol y Bannau
  • Llefaru Unigol Bl.5 & 6: Maisy Wilcocks, Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt
  • Unawd Pres Bl.6 ac iau: Tanwen Bradley, Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt
  • Cyflwyniad Dramatig Bl.6 ac iau: Ysgol Gynradd Trefonnen
  • Dawns Werin Bl.6 ac iau: Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt
  • Deuawd Bl.6 ac iau: Cadi Haf & Mali Haf Ennis-Mason, Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt
  • Parti Unsain Bl6 ac iau: Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt
  • Ymgom Bl.6 ac iau: Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt
  • Cogurdd Bl.7-9: Gethin Lewis Bl.9, Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt
  • Côr Bl.6 ac iau: Ysgol Gynradd Llanfair ym Muallt

Dydd Mercher

  • Ymgom Bl.7-9: Ysgol Uwchradd Llandrindod

Dydd Iau

  • Unawd Merched Bl.7-9 Cyntaf: Sophie Jones o Aberhonddu (Ysgol Ystalyfera)
  • Unawd Cerdd Dant Bl.7-9 Trydydd: Sophie Jones o Aberhonddu (Ysgol Ystalyfera)
  • Grwp Llefaru Bl.7-9: Ysgol Uwchradd Llanfair ym Muallt
  • Unawd Piano Bl.7-9: Elin Bolland Ysgol Uwchradd Llanfair ym Muallt
  • Deuawd Bl.7-9: Annie Cromie & Elin Bolland Ysgol Uwchradd Llanfair ym Muallt
  • Parti Merched Bl.7-9: Ysgol Uwchradd Llanfair ym Muallt

 Dydd Gwener

  • Côr Merched Bl.13 ac iau: Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt
  • Deuawd Bl.10 o dan 19 oed: Cerys Greason-Walker ac Elinor Hulin-Taylor, Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt

Hefyd ddydd Gwener yr Eisteddfod, roedd cyfle i gyflwyno Brycheiniog a Maesyfed i Gymru ar lwyfan y pafiliwn. Yn ystod seremoni croeso yn fyw ar S4C, gwelon ni fideo o blant y fro yn adrodd Cywydd Croeso wych y bardd John Meurig Edwards a sawl ardal bert yn gefndir iddynt ar y sgrîn. Yna, dan arweiniad Mrs Elin Ennis, Dirprwy Bennaeth Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt, cafodd yr un gerdd ei chanu gan gôr merched hŷn yr un ysgol. Wrth i nodyn olaf y gân gyrraedd clustiau’r gynulleidfa roedd ambell deigryn yn diferu wrth deimlo emosiwn a balchder. Roedd hi’n berfformiad campus y gellid gwylio eto ar BBC i-player.

Ar y dydd Sadwrn, roedd cyfle i bawb a lwyddodd yn y cystadlaethau Celf a Chrefft i ddod i seremoni yn y Babell Gelf am ddau o’r gloch. Roedd safon y gwaith yno, fel arfer, yn syfrdanol. Y flwyddyn nesaf thema’r gwaith celf fydd ‘Chwedlau’, felly ewch ati i ysbrydoli pobl ifanc y fro i gystadlu yn y gwaith hwn.

Ym Mhenybont, dyma rai a lwyddodd eleni:

  • Gemwaith Bl.7-9 Trydydd: Brân Davies, Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt
  • Gwaith Lluniadu 2D Bl. 2 ac iau Cyntaf: Oswyn Blakeway, Ysgol Gynradd Rhaeadr Gwy
  • Gwaith Creadigol 3D Bl. 5 a 6 Trydydd: Rowan Wilkinson-Lawday, Ysgol Gynradd Llangynidr
  • Serameg / Crochenwaith Bl. 5 a 6 Ail: Arthur Jones, Ysgol Gynradd Rhaeadr Gwy
  • Pypedau (Gwaith Grŵp) Bl. 3 a 4 Parti Blwyddyn 3 a 4 Ail: Ysgol Gynradd Rhaeadr Gwy

Yn olaf, nos Sadwrn, ychydig cyn i Bale a Ronaldo fynd ar y cae yng Nghaerdydd ces i’r anrhydedd i fynd ar lwyfan yr Eisteddfod i gymryd yr awenau oddi wrth Tegwen Elis (Cadeirydd Pwyllgor Gwaith 2017). Roedd hi’n seremoni llawn dagrau eto a theimlwn emosiwn y rhai oedd wedi bod yn gweithio mor ddiwyd ers blynyddoedd i greu Eisteddfod fythgofiadwy i 15,000 o blant a’u rhieni. Wrth chwifio baner yr Urdd ar lwyfan y pafiliwn dechreuais sylweddoli faint o waith sydd o’n blaenau ond hefyd pa mor gyffrous roeddwn i’n teimlo wrth feddwl am yr her.

Pleser llwyr oedd ymweld ag Eisteddfod yr Urdd eleni fel Cadeirydd Pwyllgor Gwaith yr Eisteddfod i ddod. Roedd Tegwen Elis a’i chriw wedi cyflwyno Steddfod o safon a oedd yn cynnig croeso cynnes o’r maes parcio i’r pafiliwn ac roedd y tywydd, ar y cyfan, yn garedig iawn.

Felly mae Penybont ar Ogwr Taf ac Elai wedi gosod y safon i ni ym Mrycheiniog a Maesyfed i’w dilyn. Oes, mae gyda ni safle wych yn barod i ni yn Llanelwedd. Oes, mae niferoedd yn cymyrd rhan yn yr Urdd yn cynyddu yn y rhanbarth. Oes mae gyda ni dalent yn y fro hon. Ond mae’r gwaith caled yn dechrau nawr ac arnon ni i gyd yw baich y gwaith. Mae ein hardal ni yn eang iawn ac yn ymestyn o Gwm Elan i Gwm Tawe. Trefnu digwyddiadau i gynnwys pawb fydd yr her fwyaf i ni efallai ond hefyd mae’n bwysig ein bod ni’n cynnig croeso i ddysgwyr a phlant ail iaith yr ardal hefyd os bydd croeso cynnes i bawb yma yn 2018. Bydd codi ymwybyddiaeth o’r Urdd a’i gwaith yn gyfrifoldeb bob un ohonom dros y misoedd nesaf.

Felly, ymunwch â’ch Pwyllgor Apêl lleol wrth gysylltu â’r manylion isod. Mae cannoedd o ffyrdd y gallech chi helpu. Os nad oes dim pwyllgor yn eich tref neu bentref, beth am drefnu un? Neu beth am gysylltu â’ch ysgol lleol a gofyn i’w helpu nhw? Mae gweddill Cymru yn gofyn sut ardal yw Brycheiniog a Maesyfed? Tybed beth fydd ein hateb?

Pob hwyl bawb!

Steve

 

Sut i gymryd rhan:

Swyddfa Eisteddfod yr Urdd, Glanllyn

Nesta Jones

Cynorthwy-ydd Personol y Cyfarwyddwr

01678 541014

nesta@urdd.org

 

Rhiannon Walker

Swyddog yr Urdd Brycheiniog a Maesyfed

rhiannonwalker@urdd.org

 

Stephen Mason

Cadeirydd Pwyllgor Gwaith 2018

01982553292

smason@builth-hs.powys.sch.uk

 

Gwybodaeth arall:

www.urdd.cymru/cy/eisteddfod/eisteddfod-2018

Gwefan Menter Brycheiniog a Maesyfed

www.mbam.eu/en

Gwefan Facebook Menter Brycheiniog a Maesyfed

www.facebook.com/MBrycheiniog


Fy Eisteddfod i

gan Elinor Hulin-Taylor – Blwyddyn 10 Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt

 

Ar yr 2ail o Fehefin 2017 teithiais i lawr at Eisteddfod yr Urdd Penybont-ar-Ogwr Taf ac Elài. Gadewais garafan fy nheulu yn Nhrefdraeth yn Sir Benfro am 7 o’r gloch y bore a chyraeddais y maes am bron 9 o’r gloch. Ar ôl dwy awr o deithio yn y car cerddais i ddal y bws wennol a theithio a oedd yn gyrru ni i brif mynedfa y maes ar gampws Coleg Pencoed.

Er bod hi’n weddol gynnar roedd y fynedfa yn brysur yn barod gyda bob math o bobl yn llifo i mewn i’r maes – beirdd a chantorion, enwogion o fri! Yn y ganolfan groeso fe gwrddais â gweddill merched y côr a oedd eisoes wedi cyrraedd, gan gynnwys fy mhartner yn y cystadleuaeth deuawd Cerys. Cyrhaeddodd y merched eraill yn sydyn ar ôl hynny ac roedd y maes yn araf llenwi efo llawer o gystadleuwyr i gyd yn gyffrous ond yn nerfus fel fi am beth byddai’n digwydd gyda gwahanol canlyniadau’r dydd.

Roedd y tywydd ar for Gwener yn weddol diflas ond wnaeth honno ddim difetha ein hwyliau. Roedd y maes yn cynnwys rhodfeydd metel a oedd yn cadw ein traed yn lân ac yn sych ac yn bell o’r tywydd gwlyb. Yn anffodus i mi a Cerys, roedd y rhagbrofion cor a rhagbrofion y deuawd ymlaen yr un pryd am chwarter i ddeg felly aeth y côr i ymarfer ar bwys y Neuadd Gorawl ac aethon ni, Cerys a Mrs Ennis, ein athrawes gerdd, efo’n teuluoedd i gystadlu yn y deuawd.

Eto, yn anffodus, ni oedd y deuawd cyntaf i gyrraedd, felly roeddem ni yn gyntaf i berfformio. Roeddwn i’n teimlo’n nerfus iawn ond doedd y gynulleidfa ddim yn rhy fawr erbyn hynny oherwydd roedd hi mor gynnar. Felly teimlwn yn ddigon hyderus na fyddai’n effeithio ar fy mherfformiad. Aeth popeth yn iawn. Cawn ni’n braf yn ol Mrs Ennis on yn anffodus ni chawsom fynd drwy i’r llwyfan ond roedd y profiad yn ddigon i mi a Cerys. Mae’r ddwy ohonom wedi perfformio yn y cystadleuaeth deuawd efo’n gilydd ers tair blynedd erbyn hyn felly rydym yn gyfforddus iawn yn perfformio gydai’n gilydd. Mae safon y canu mor uchel yn yr Urdd. Byddwn yn trio eto yn Llanelwedd. Pwy a wyr, efallai gawn ni’r llwyfan y pryd hwnnw?

Roedd yn neis i gael gwneud y deuawd yn gyntaf ac oherwydd hyn, cyrhaeddodd y ddwy ohonom weddill y côr yn ddigon gynnar i gael ymarfer efo nhw cyn ein rhagbrawf arall. Roedd y Neuadd Gorawl yn llawer mwy na’r Annedd Wen (lle’r deuawd), ac roedd yn dan ei sang. Ond wrth nythu y niferoedd y côr doeddwn i ddim yn rhy nerfus wrth gerdded allan o’u blaenau. Eto roedd y safon yn uchel ac roedden ni’n agos ati y tro hwn ond eto ni chawson ni’r llwyfan. Doedd neb yn rhy siomedig gan fyddai cyfle i berfformio nes ymlaen yn y pafiliwn fel côr yn y seremoni i gyflwyno Eisteddfod 2018.

Ar ol cael hufen iâ a chrwydro’r maes, aethon ni nol at yr Annedd Wen i ymarfer canu y Cywydd Croeso am Eisteddfod 2018. Hwn oedd perfformiad olaf fel côr i amblell o’r merched hyn felly roedd hi’n weddol emosiynol iddynt wrth feddwl am orffen eu gyrfa ysgol ar lwyfan Eisteddfod yr Urdd. Cawsom ni i gyd anrheg fach o gofio’r achlysur hefyd gan Mr Mason – drych poced gyda ‘Cymraes’ arni.

Am hanner awr wedi pump aeth y côr i gefn llwyfan ac roedd hi’n bedlam yno gyda bob math o gystadleuwyr yn paratoi i fynd ar y llwyfan. Roedd yn brofiad da iawn i brofi’r cyffro a pherfformio ar y llwyfan heb y nerfau sy’n dod gyda chystadlu. Roedd hi’n berfformiad i’w gofio.

Felly, rydw i’n edrych ymlaen at Eisteddfod yr Urdd yn ein rhanbarth ni. Bydd hi’n gyffrous!  Diolch i bawb a helpodd fi, Cerys a’r côr ar ein ffordd i Benybont. Mae’n waith caled ond mae’n werth gwneud!


Cystadleuaeth Cogurdd 2017

gan Gethin Lewis – Bl.9 Ysgol Uwchradd Llanfair-ym-Muallt

 

Yn gynnar ar fore dydd Mawrth y cyntaf o Fehefin (hanner 'di pump cynnar!) teithiais i a fy nheulu i Benybont ar Ogwr i Eisteddfod yr Urdd, i fi gystadlu yng nghystadleuaeth Cogurdd 2017. Roedd yn rhaid teithio mor gynnar gan fod fy mrawd yn cystadlu yn y cyflwyniad dramatig gydag Ysgol Trefonnen hefyd ac roedd rhaid bod yna am rhagbrawf am naw o’r gloch - gwych ond ddim yn llwyddiannus y tro 'ma.

Roeddwn i wedi ennill rhagbrawf ardal Maesyfed a Brycheiniog ar ddechrau mis Ebrill ac ar ôl ymarfer am wythnosau wedi syrffedu ar granola a ffriterau corn melts a ffa du, ond dyma fi ar fy ffordd i goginio mewn pabell ar y maes am y pedwerydd tro.

Yr her gyntaf oedd cael mynediad i’r maes. Wythnos yn gynharach oedd trychineb Manceinion ac roedd swyddogion diogelwch ychwanegol ger mynediad y maes, yn fy mocs o offer i goginio oedd bocs cyllell miniog, doeddwn i ddim yn edrych ymlaen at egluro, ond roedd y swyddog yn disgwyl ni ac yn hapus i gadael ni fewn.

Roedd chwech o ddisgyblion yn cystadlu yn y bore a chwech, yn cynnwys fi yn y prynhawn - dim ond tri fyddai’n mynd ymlaen i goginio yn y rownd olaf - y rysáit cudd. 

Ges i ddechrau gwael; roedd sawl un o’r cynhwysion roeddwn i wedi archebu ddim yna a treuliais ormod o amser yn chwilio am yr offer - roedd rhai cystadleuwyr wedi dod a PHOPETH gyda nhw. Ond fe es i ymlaen i goginio yn hyderus a gorffennais mewn pryd gyda pryd da o fwyd.

Yn anffodus y flwyddyn yma doeddwn i ddim yn un o’r tri i fynd ymlaen i goginio eto, ond yn ôl Becca (o GBBO) doeddwn i ddim ond un marc i ffwrdd o fynd trwodd. Ond doedd o ddim i fod y flwyddyn yma. Ond beth am flwyddyn nesaf yn Llanelwedd? Gawn ni weld!